Van den Eeckhout

Eerste deel lijst van intekenaren voor hun zonen in: L. Bomme, Redevoering ter inwying van het Teeken-Collegie …, Middelburg [1778]

Tot de eerste lichting leerlingen in 1778 van de Teeken Akademie behoorde Pieter Lambertus Eekhout, ingeschreven door zijn vader Pieter Eekhout. Waarom de naam in die lijst van 1778 zo ingekort terechtgekomen is, is niet meer na te gaan. Pieter van den Eeckhout (overleden 1784) was een horlogemaker die destijds op de Wal woonde met zijn vrouw Sophia Francisca Uldrica Marmet (ca. 1730-1800). Het was een katholiek gezin waarin het oudste kind Anna Maria ca. 1755 het levenslicht zag. In het gezin werden nadien zeker 4, mogelijk 5 zonen geboren die hun sporen nagelaten hebben. Huib Zuidervaart heeft over Joseph die vermoedelijk in 1757 werd geboren en in 1808 ten huize van zijn jongere broer de heelmeester Franciscus Johannes aan de Nieuwendijk in Vlissingen stierf het nodige geschreven. Hij is de instrumentenmaker die het planetarium van Johan Adriaan van de Perre heeft gebouwd. Lang was dat te zien in het Zeeuws Museum en tegenwoordig staat het opgesteld in de hal van het Van de Perrehuis (Zeeuws Archief) aan het Hofplein. Naast Franciscus Johannes (1764-1813) was ook Jacobus Johannes (1768-1831) heelmeester in Vlissingen. Over hen is ook gepubliceerd in het digitale werk over Walcherse medici door dokter Pel (te vinden op de site van het Zeeuws Genootschap). Echte dokters waren het niet. Beide broers beriepen zich op een diploma van de universiteit van Giessen, maar medicijnen hadden ze er niet gestudeerd. Pel opperde nog dat ze zoons van de instrumentenmaker Joseph zouden kunnen zijn, die dus hun broer was. 

Terug naar Teeken Akademieleerling Pieter Lambertus van den Eeckhout (1761-1836). Van geen van zijn broers is een inschrijving op de Teeken Akademie bekend. Trouwens, hij was ook de enige die op de Latijnse school werd toegelaten (1772). Door het ontbreken van een einddatum in de bron, kan aangenomen worden dat hij daar hooguit enkele jaren onderbouw heeft gevolgd. Op de Teeken Akademie op de zolder van de Waag op de Balans zal hij wel een volledige schoolgang hebben gevolgd, althans hij werd in 1781 verkoren tot primus in de 1e klas naar prent en het jaar erop tot primus naar pleister. Ondertussen zal hij bij zijn vader in de leer zijn geweest. Mogelijk ook bij andere zilversmeden en horlogemakers, gezien genealogische dwarsverbanden. Het huis en het pakhuis op de Wal bleef ook voor Petrus Lambertus het adres waar hij zijn beroep van horlogemaker uitoefende. Hier stichtte hij met Elisabeth Nuyten uit Hoogerheide (ca. 1769-1844) een gezin. Na hun huwelijk in mei 1796 werd eerst zoon Pieter Franciscus geboren en rond 1801 een dochter genaamd Johanna Maria. De laatste zou in Middelburg met Petrus Franciscus Lantain huwen, een veearts afkomstig uit Zandvliet bij Antwerpen. 

Pieter Franciscus volgde net als zijn vader lessen op de Teeken Akademie en had blijkbaar diens aanleg voor tekenen. In 1816 werd hij onderscheiden als primus in de 1e klas naar pleister. Of hij naast de schilderskwast ook het penseel heeft gehanteerd? Als hij op 1 november 1825 op 28-jarige leeftijd komt te overlijden, heet hij schilder van beroep. In zijn memorie van successie worden zijn bezittingen opgesomd: ‘[een] zilveren horlogie, eenige kleederen en eenige schilderijen en prenten te samen in gemoede getauseerd [getaxeerd] op vijfennegentig guldens’. 

Arnold Wiggers

Planetarium in opdracht van Johan Adriaan van de Perre door Joseph van den Eeckhout tussen 1782-1787 vervaardigd in het Zeeuws Museum. Foto: J.H. Kluiver, 1982.
Zeeuws Genootschap G2135A. In 1790 door Jacoba van de Perre-van den Brande geschonken.


Planetarium in opdracht van Johan Adriaan van de Perre door Joseph van den Eeckhout tussen 1782-1787 vervaardigd in de hal van het Van de Perre huis aan het Hofplein (Zeeuws Archief) – Zeeuws Genootschap G2135A. In 1790 door Jacoba van de Perre-van den Brande geschonken.