Categorie: Uncategorized

Tekenen om/in/op de Oostkerk. Dat was nog eens een goed idee van Stadstekenaar 2024 Merel van Rens! Afgelopen zaterdagmiddag na sluiting van de expositie van de Zilveren Camera (nog tot 29 mei) in de Oostkerk was het gebouw het onderwerp voor 21 tekenenthousiastelingen (m/v van alle leeftijden!). Een initiatief van de Urban Sketchers Walcheren, Oostkerk en de Teeken Akademie. 

Omdat uit veiligheidsredenen maximaal 10 mensen tegelijk naar de omloop boven op de Oostkerk mogen, moest in groepen op de kerk worden gewerkt. Niet iedereen durfde de klim aan. Ook het interieur van de barokke kerk biedt voldoende uitdaging om op het papier vastgelegd te worden. Bovengekomen bleek het toch gewoon half mei met veel wind en een temperatuur die gelijke tred (of minder) met de datum (17) hield. Reden voor een deel van de eerste groep om het bij een foto te houden en de gang naar beneden in te zetten. Als begeleider namens de Oostkerk betekende dat een flink aantal malen de trappen op en af: de stappenteller was er blij mee.

Voor de doorzetters was het een geweldige ervaring. Middelburg van boven in de buitenlucht: een zee aan pannendaken tot aan de Abdijtoren, beschenen door een zon die in het westen aanstalten maakte om achter de wolken te verdwijnen. Onder het tekenen vielen niet alleen allerlei details op die je lopend op straat nooit ziet, maar ook hoeveel grote bomen er in de tuinen achter de gesloten straatwanden staan. ‘Wat is de binnenstad groen’, was een verbaasde uitroep. In elk geval voor het oostelijk deel dan. 

Ruim de helft van de deelnemers behoort tot de Urban Sketchers, anderen kwamen af op de oproep van de Teeken Akademie om mee te doen. Enthousiast was iedereen, wat ook uit de resultaten van het werk bleek. Voor de Teeken Akademie is hiermee weer een geslaagde bijdrage geleverd aan het bevorderen van de tekenkunst.

Arnold Wiggers

Leendert Pieter Sohier Serlé kreeg in 1828 een aanmoedigingsprijs in de 3^e klas naar prent. Een aanmoedigingsprijs was een troostprijs voor de nummer 2, dus dat maakt nieuwsgierig naar de primus in die klas. Dat blijkt Louis Henri Cadet te zijn, die op zijn beurt in de jaren 1824, 1825 en 1826 ook een aanmoedigingsprijs kreeg. In 1828 en 1829 mocht hij zich eindelijk primus noemen, waarvan de laatste keer in de 2^e klas naar pleister was. Zijn werkzame leven bracht hij vervolgens als ambtenaar door, zonder veel sporen na te laten. 

Wie de familiegeschiedenis wil volgen moet wel wat doorzettingsvermogen hebben. Dat begint al bij zijn geboorte. Blijkbaar is die buiten de administratie gevallen, zodat vader Pierre Joseph Cadet (1775-1850) op 11 november 1828 (na een rechterlijke uitspraak) aangifte deed van de geboorte van zijn zoon op 8 mei 1811. De vrijwilliger die het register in onze tijd heeft overgetypt zag dat jaartal niet en noteerde 1828 als geboortejaar. Dan de moeder. Ook dat heeft de vrijwilliger(s) veel problemen gegeven. In de gedigitaliseerde bestanden van de burgerlijke stand komt ze voor als Maria Magdalena Fornus, Tomis, Fornis en Tornis, allemaal begrijpelijke interpretaties van op en neer gaande lijnen van de sierlijke handschriften van de ambtenaren die vele letters kunnen voorstellen. Die laatste variant Tornis is de juiste, althans zo spelde de Middelburgsche Courant haar naam in de advertentie die de echtgenoot plaatste bij haar overlijden op 2 februari 1829. Ze had een lang ziekbed gehad en was 48 jaar en 7 maanden oud geworden. Een rekensom leert dan dat ze van juli 1780 was. 

Ze liet behalve Louis Henri nog een kind na. Dat was Francina Maria Waccogne, geboren in Middelburg in 1805. Hoe zat dat? Maria Magdalena was afkomstig uit Den Haag en in januari 1805 in de Zeeuwse hoofdstad met Pierre François Waccogne (in vele spelvarianten) getrouwd. Al op 17 maart daaropvolgend stierf hij, 33 jaar oud, waardoor hun kind zonder vader ter wereld kwam. In mei 1809 trouwde de weduwe met de in de buurt van Yperen geboren kamerbewaarder (de typist las: kamerbehanger) Pieter Joseph Cadet. In modernere bewoordingen: conciërge bij de provincie. 

Vader Pieter Joseph ging in 1831 een tweede huwelijk aan met Johanna Paltina de Lepelaar (1793-1833). Eind juli 1832 werd een zoontje geboren dat slechts enkele dagen oud werd. Een tweede zwangerschap eindigde op 23 november 1833 met zowel de dood van het kind als de moeder.

Louis Henri huwde in 1838 Johanna Apolonia van den Broecke (1813-1876) met wie hij 2 zonen kreeg: Henri Louis (1843-1916) en Jean Louis (1844-1917). De laatste is zeker naar de Teeken Akademie geweest. Hij ontving in 1856 een getuigschrift, waarna hij het zowel in 1857 als 1858 tot primus schopte in respectievelijk 2^e en 1^e klasse naar prent. Hij heeft zijn actieve leven in het leger gediend, terwijl zijn oudere broer luitenant ter zee werd. Tja, met de naam Cadet …

Tenslotte om het genealogische plaatje compleet te maken. Louis Henri trouwde een tweede keer met Helena Johanna Frederiks (1839-1915) eind 1876. Na zijn overlijden in 1885 vertrok ze 10 jaar later naar Den Haag, waar ook haar (niet veel jongere) stiefzonen met hun echtgenotes woonden. 

Arnold Wiggers

De Teeken Akademie en Urban Sketchers Walcheren nodigen u van harte uit voor Tekenen op De Oostkerk, dat plaatsvindt op 17 mei 2025 om 17 uur.

Samen met oud Stadstekenaar Merel van Rens en Arnold Wiggers, rondleider van de Oostkerk en tevens voorzitter van de Teeken Akademie, bezoeken en beklimmen we de indrukwekkende, achthoekige koepelkerk van Middelburg om te tekenen.

Meld je snel aan, want er zijn maar een beperkt aantal plaatsen om, naar boven te gaan. Aanmelden kan door een email te sturen naar info@teekenakademiemiddelburg.nl

Foto: Gezicht vanaf de Dwarskaai op de Dambrug en de Schuitvlotstraat te Middelburg, met op de achtergrond de Oostkerk, door Hendrik Hermanus Roelse (1832-1872), in 1849  leerling van de Teeken Akademie

Op zondagmorgen 4 mei was er op het Bolwerk van Middelburg een tekenwandeling met Stadstekenaar Michiel Paalvast. Hij liet de deelnemers op verschillende manieren tekenen. Eerst toonschetsen, met vijf schakeringen van het potlood en daarna met een doorlopende lijn. Er was heel veel belangstelling. Mooi initiatief van de Stadstekenaar van Middelburg. Hieronder een verslaglegging in foto’s.

PRIJS JONG ZEEUWS TEKENTALENT 2025

Met deze prijs willen we jong Zeeuws tekentalent aanmoedigen om zich verder te ontwikkelen. Door nu naar buiten te treden met eigen werk wordt een nieuwe stap gezet in een mogelijke carrière als kunstenaar.

De prijs bestaat uit een bedrag van € 500 en een zilveren penning met inscriptie, zoals vanaf het eind van de 18e eeuw aan de meest belovende leerlingen van de Teeken Akademie werd geschonken.

WIE KAN ER MEEDOEN?

Als je geboren bent na 31 december 1999 en voor 1 januari 2010 en binding met Zeeland hebt, kun je meedoen.

HOE WERKT HET?

Je download het inschrijfformulier op deze website en, als je niet in Zeeland woont, moet je wel uitleggen wat je binding met Zeeland is (maximaal 300 woorden). Je voegt maximaal 3 afbeeldingen toe van je werk van maximaal een jaar oud. 

Je inzending kun je tot uiterlijk 2 mei 2025 mailen naar: info@teekenakademiemiddelburg.nl

EN DE PRIJS?

Een deskundige jury maakt uit de inzendingen een eerste selectie, die vervolgens tentoongesteld zal worden. De winnaar wordt uit deze selectie gekozen.

De prijsuitreiking vindt plaats op Kasteel Ter Hooge, tussen Middelburg en Koudekerke; je hoort er later meer van.

EERDERE WINNAARS

2023 Kian Wisse (2009)

2024 Lena van Beest (2008)

De Ridderschap van Zeeland stelt zich onder meer ten doel het culturele leven in Zeeland te ondersteunen. Samen met de Teeken Akademie, opgericht in Middelburg in 1778, is in 2023 een project gestart ter bevordering van de tekenkunst in Zeeland: ‘Prijs voor Jong Zeeuws Tekentalent’. Beide organisaties willen hiermee een bijdrage leveren aan het bevorderen van het kunstleven in Zeeland.

De nog zeer verse Duitse bezetting en de gepleegde collaboratie speelden hem voor ogen toen mr. W.C. Wendelaar in 1948 zijn genealogie over de familie Serlé publiceerde (‘Niet in den handel’). Enigszins beschroomd -zo lijkt het- nam hij een hoofdstuk op over de houding van de familie tijdens de Franse Tijd (1795-1815). Opgelucht constateerde hij dat de familie destijds niets oneerbaars had gedaan. Heden ten dage worden beide periodes niet zonder meer naast elkaar gelegd. In 1795 was er ook geen sprake van een Franse bezetting: met behulp van Franse troepen namen democratischgezinde Vaderlanders het bestuur van de regenten over. Wendelaar vermelde het niet, maar juist in de eerste dagen van de Bataafse Republiek waren apotheker Cornelis Johannes (1752-1831) en zijn broer de graanhandelaar Pieter Jacobus Serlé (1760-1822) in de voorste gelederen van de Middelburgse Patriotten te vinden. Burgers die eindelijk hun plaats in het bestuur opeisten en na 1814 in het koninkrijk der Nederlanden van Willem I hun plaats behielden. 

De broers waren getrouwd met de zusters Cornelia Francina (1752-1831) en Helena Maatje Sohier (1754-1824). De naam Sohier werd aan de familienaam toegevoegd en zo zien we de oudste zoon van graanhandelaar Pieter Cornelis als Simon Sohier Serlé (1784-1832) in 1807 in het huwelijk treden met Catharina Maatje Abrahamse (1783-1854). Ook Simon stond als pondgaarder in de boeken, wat betekende dat hij in granen handelde. Hun oudste zoon was Leendert Pieter Sohier Serlé die in 1808 het levenslicht zag. Hij bezocht de Teeken Akademie en ontving in 1828 een aanmoedigingsprijs in de 3^e klas naar prent. Een prijs bekostigt uit het legaat van Daniel Steven Schorer. 

In een circulaire van 1 januari 1832 gaf Simon zijn clientèle te kennen dat zijn zoon Leendert Pieter na al zo’n 12 jaar bij hem in dienst te zijn geweest vanaf nu een aandeel in zijn zaken had, het ‘waarnemen der commissiën in het vak der Granen en Zaden’. Het zou een intensief jaar worden: op 27 juli huwde Leendert Pieter in Nieuw- en St. Joosland de predikantsdochter Maria Johanna Jutting (1807-1839). Zij was een van de drie kinderen van ds. Lambertus Jutting (1778-1841) en Sara Wilhelmina Faro (1784-1813). Inmiddels was de predikant in 1821 een tweede huwelijk aangegaan met Elizabeth Petronella van Benthem (1775-1851), zuster van de Middelburgse boekhandelaar Salomon van Benthem. In november van dat jaar 1832 stierf Simon Sohier Serlé en stond Leendert Pieter er alleen voor. En dat ging mis. Verkeerde vrienden, drank en verwaarlozing van de zaak door een zwak karakter volgens Wendelaar, waardoor hij bij vrienden en familieleden schulden maakte. Heette zijn vrouw in 1833 bij de geboorte van zijn zoon nog ‘teergeliefde echtgenote’, 10 dagen na de geboorte van zijn dochter op 7 maart 1835 stond hij al zijn bezittingen af en ontvluchtte Middelburg. Als zeeman kwam hij via Amsterdam uiteindelijk in Zuid-Afrika terecht, waar hij schoolmeester werd.

Maria Johanna Jutting eiste een scheiding die op 15 augustus 1837 uitgesproken werd. Haar stiefmoeder met de rest van de familie Van Benthem als ook haar zuster en broer ontfermden zich over haar en haar 2 kinderen. Deze broer Christiaan Hermananus Johannus was inmiddels bij zijn stiefoom Salomon in de zaak gekomen en zou de stamvader van de familie Van Bentem Jutting (sinds 1829) worden. Hij was de voogd van zijn neefje en nichtje Sohier Serlé die slechts 14 en 22 jaar oud werden.

Arnold Wiggers

We nodigen u van harte uit voor ‘Wandelen en tekenen,’ een lentewandeling met Stadstekenaar Michiel Paalvast op zondagochtend 4 mei van 11:00 tot 13.30 uur. Start locatie: Hof van Tange, kosten: 20 euro. Opgeven kan via https://www.cultuurhuis-kuiperspoort.nl/tekenen-met-de-stadtekenaar

Ook is er gelegenheid om op zondag 4 mei te kijken en mee te tekenen in Cultuurhuis Kuiperspoort tijdens de Kunst en Cultuurroute Middelburg.

Het atelier is dan ingericht voor iedereen die zich wil laten inspireren door tekenen. Naast het bekijken van Michiels tekeningen staan er ook tafels en ezels klaar en is er materiaal beschikbaar om zelf aan de slag te gaan.

Cultuurhuis Kuiperspoort
Zondag 4 mei van 13.00 tot 17.00
Cultuurhuis Kuiperspoort, Kuiperspoort 18, Middelburg

Vandaag was de Teeken Akademie bij de Kunstbende in Goes voor een workshop teken je stad, tekenen met plakband. Ook deelden we folders uit voor de Prijs voor Jong Zeeuws Tekentalent.  Door middel van deze prijs wil de Teeken Akademie aankomende kunstenaars ondersteunen bij de eerste stap in hun loopbaan, zodat ze bekend raken in de kunstwereld. Iedereen kan een aantal tekeningen insturen. Als je in Zeeland woont spreekt je binding met Zeeland vanzelf. Als je buiten Zeeland woont kun je in een korte motivatie schrijven wat je binding met Zeeland is. De prijs is voor iedereen die minimaal 15 en maximaal 25 is in 2025. Stuur je werk voor 2 mei in. Zie teekenakademiemiddelburg.nlhttps://www.teekenakademiemiddelburg.nl/index.php/prijs-voor-jong-zeeuws-tekentalent/

Hieronder een beeldverslag van een bijzondere en leuke middag. Mooi om zoveel creatieve jongeren bij elkaar te zien. Prima geregeld door Kunstbende Zeeland.

Vandaag bracht de Teeken Akademie met kunstenaar Liesbeth Labeur en met de Stadstekenklas 2024/2025, groep 6 (klas 4) van De Aquamarijn, een bezoek aan de Lange Jan.

Eerst heeft de Stadstekenklas de toren van buiten bestudeerd. Daarna beklom de klas de Lange Jan en is de groep vanaf boven gaan tekenen. Hieronder een beeldverslag.

De gemaakte tekeningen zullen de komende week in de klas verder worden afgemaakt en zijn vanaf 1 juli te zien in een echte expositie in de ZB Bibliotheek van Zeeland. Ook is er een les geweest over de Lange Jan in 1940.

Veel dank Stadstekenklas 2024/2025, tot de volgende keer. De Teeken Akademie heeft genoten van jullie levendigheid en enthousiasme.

Foto’s: Teeken Akademie

Winterstraat, Vlissings Wagenplein en Achtersingel, Middelburgse straatnamen die in de jaren ’60-‘70 van de vorige eeuw verdwenen zijn door de aanleg van de Schroebrug en de tangent. De gesloopte bebouwing stond niet hoog aangeschreven en de doorstroming van het verkeer was er mee gediend. Gesloopt was er in die buurt honderd jaar eerder ook al voor de aanleg van het Kanaal door Walcheren. Zonder tegengas ging de fraaie Vlissingse poort en een reeks huizen, werkplaatsen, schuurtjes voor de vlakte. 

Tot de onteigenden in 1866 behoorde Mattheus Hollebrandse (1817-?), stalhouder en wagenmaker woonachtig op de Achtersingel wijk Q nummer 135. De twee panden waar hij zijn bedrijf uitoefende moesten plaatsmaken voor het kanaaltracé. Hij vroeg behalve om de waarde van de panden ook een tegemoetkoming in het verlies van klandizie. Immers, hij moest uitzien naar een andere lokaliteit en zouden zijn klanten hem daar weten te vinden? Met de panden Q 119 en 120 op het Vlissings Wagenplein waar hij later zat, dus om de hoek, zal dat laatste meegevallen zijn.

De meest actieve wagenmaker in de buurt (Vlissingsestraat) was Elias Hollebrandse (1819-1888), de jongere broer van Mattheus. Hun vader Jacobus en ook grootvader Elias waren wagenmakers die vooral in Zeeuws-Vlaanderen actief waren. Van Mattheus of Elias is niet bekend of ze lessen op de Teeken Akademie gevolgd hebben. Van de vier oudste zonen van Mattheus is dat wel bekend, omdat ze alle vier onderscheiden zijn. 

Mattheus huwde in 1840 met Neeltje van Dale (1816-1856) met wie hij 9 kinderen kreeg, waaronder in 1855 een tweeling. Maria Jacoba Dekker (1825-1865) met wie hij een half jaar na het overlijden van zijn eerste vrouw huwde, schonk hem nog 5 kinderen. De oudste zoon uit het eerste huwelijk was Jacobus Joannes (1840-1864). Gelauwerd in 1859, 1861 en 1862 zou deze timmerman helaas jong overlijden. De tweede zoon Johan Izak (1842-1928) was een jaar naar zijn oudere broer primus naar ornament en ontving in 1861 een getuigschrift. Hij huwde in 1866 Maria Clasina Canbier (Cambier) (1842-1911). Zijn werkzame leven bracht hij door in Ritthem. Enigszins raadselachtig is de veiling van de wagenmakerij met huis te Ritthem èn de Middelburgse wagenmakerij en stalhouderij in maart 1873, blijkbaar alles in bezit van Mattheus. Dreigde een faillissement? Hoe dan ook, zowel vader als zoon bleven te boek staan als wagenmaker.

Zoon nummer drie, Elias (1844-?) ontving in 1864 een getuigschrift, in 1865 was hij primus naar ornament en in 1867 kreeg hij nogmaals een getuigschrift. Hij huwde in 1872 Lourina Louisa van Geelkerken (1849-?) waarbij hij wagenmaker als beroep opgaf. Zij kregen in Middelburg een dochtertje, waarna ze uit de bevolkingsadministratie verdwijnen. Abraham (1845-?) tenslotte was in 1863 primus naar ornament en in 1865 primus in de 2^e klas naar prent. Hij vertrok als wagenmakersknecht naar Haarlemmermeer, waar hij in 1870 huwde met Maria Schreuder (1836-?) uit Nieuwveen. Zij was toen al tweemaal weduwe en had een aantal kinderen. In 1871 scheepten zij zich in voor de reis naar de Verenigde Staten.  

Abraham en mogelijk Elias zijn met hun gezin de oceaan overgestoken en zullen zich gesetteld hebben. Immers, in 1880 besloot vader Mattheus naar Amerika af te reizen, omdat hij daar verwanten had. Daarmee zal hij zijn zoon (of zonen) bedoeld hebben. 

Arnold Wiggers